Phù chân khi mang thai: nguyên nhân và cách khắc phục

Phù chân khi mang thai là hiện tượng mà hầu như bà bầu nào cũng gặp phải. Nguyên nhân đa số là từ những thay đổi trong cơ thể, nhưng cũng có thể là biểu hiện của một vài bệnh lý.

Trong thai kỳ, đặc biệt là những tháng cuối, nhiều bà bầu cảm thấy cơ thể bị phù nề, chủ yếu là vùng bàn chân, mắt các hay bắp chân.

Vậy tại sao bà bầu bị phù chân?

Phù chân khi mang thai có nguy hiểm không?

Khắc phục ra sao?

Sơ qua hiện tượng bà bầu bị phù chân

Trong suốt quá trình mang thai, nội tiết tố trong cơ thể chị em thay đổi qua từng giai đoạn để phù hợp với sự phát triển của thai nhi.

Vào giai đoạn sau của thai kỳ, lượng nước trong cơ thể của bà bầu bị giữ lại nhiều hơn, gây nên hiện tượng sưng ở quanh mắt cá chân, bàn chân và bắp chân.

Trên thực tế thì hiện tượng phù chân có thể xảy ra bất cứ lúc nào, nhưng hầu hết là từ tháng thứ 5 trở đi và nhiều nhất là tháng cuối thai kỳ.

Tình trạng phù chân khi mang thai cũng không cố định mà có thể thay đổi tùy theo thời tiết hay thời gian trong ngày. Ví dụ chân sẽ phù to hơn vào buổi tối hay khi trời nóng.

Ngoài thời gian, thời tiết thì còn có nhiều yếu tố tác động đến hiện tượng phù chân như việc thức ăn quá mặn, thiếu kali, đứng quá lâu, hoạt động thể chất nhiều, hấp thu nhiều caffeine…

Tùy vào nguyên nhân, biểu hiện mà hiện tượng phù chân khi mang thai có thể tác động ít hoặc nhiều lên cơ thể mẹ bầu.

Nguyên nhân gây phù chân khi mang thai

Có khá nhiều nguyên nhân gây ra hiện tượng phù chân khi mang thai, đa phần là sự thay đổi bên trong cơ thể, nhưng cũng có một vài nguyên nhân đến từ chế độ ăn uống hay sinh hoạt của mẹ bầu.

  • Để nuôi dưỡng thai nhi, mẹ bầu cần nhiều máu, chất lỏng, chất dịch hơn bình thường. Lượng chất dịch này khi không sử dụng sẽ dồn xuống dưới cơ thể và làm chân bị phù nề.
  • Nội tiết tố trong cơ thể chị em thay đổi cũng khiến thành mạch mềm hơn, khiến quá trình lưu thông máu bị cản trở gây nên hiện tượng phù nề.
  • Kích thước thai nhi càng lớn thì tử cung cũng phải lớn theo, từ đó gây nên áp lực cho phần dưới cơ thể. Thường tử cung sẽ chèn lên tĩnh mạch và khiến máu bị chèn ép ở phía dưới, gây hiện tượng bà bầu bị phù chân.
  • Đứng quá lâu khiến cơ thể mất cân bằng, máu, nước và dịch dồn xuống dưới cũng khiến chân bị sưng.
  • Trang phục bó sát, đi giày cao gót hay làm việc nặng cũng ảnh hưởng tới sự cân bằng trong cơ thể, gây nên hiện tượng phù nề.
Nội tiết tố thay đổi khiến bà bầu bị phù chân
Nội tiết tố thay đổi khiến bà bầu bị phù chân

Ngoài ra, còn có một số nguyên nhân khác như chế độ dinh dưỡng thiếu kali, nhiều natri, thời tiết quá nóng… nhưng tác động là không đáng kể.

Phù chân khi mang thai có nguy hiểm không?

Theo các chuyên gia, phù chân khi mang thai là hiện tượng sinh lý khá bình thường mà hầu hết bà bầu nào cũng sẽ gặp phải.

Thông thường phù chân sẽ chỉ ảnh hưởng một chút tới sinh hoạt hàng ngày và sẽ hết sau khi sinh nở.

Tuy nhiên, phù nề kèm với các biểu hiện tiêu cực khác thì có thể là dấu hiệu cho các bệnh lý nghiêm trọng hơn như tiền sản giật hay huyết khối tĩnh mạch sâu.

Tiền sản giật: là hội chứng mà chị em bị huyết áp cao và tăng protein trong nước tiểu hay gặp phải. Bệnh lý này thường xuất hiện từ tuần 20 của thai kỳ và có thể gây nguy hiểm cho mẹ và thai nhi nếu không phát hiện, khắc phục sớm. Do vậy, khi có hiện tượng phù nề, chị em nên tiến hành đo huyết áp và nhịp tim thai nhi để biết chính xác.

Huyết khối tĩnh mạch sâu: sảy ra khi máu đông xuất hiện ở các tĩnh mạch sâu dưới chân, biểu hiện thường thấy là mức độ sưng phù ở 2 chân không bằng nhau.

Việc sớm phát hiện các bệnh lý này quyết định rất nhiều tới khả năng điều trị, do đó nếu phát hiện các biểu hiện bất thường sau, hãy đến ngay bệnh viện để bác sĩ thăm khám, chuẩn đoán:

  • Đau đầu nặng
  • Sưng phù dài ngày, và ngày càng nặng
  • Không chỉ sưng phù chân mà lan ra nhiều vùng cơ thể.
  • Đau dữ dội ngay dưới xương sườn
  • Có vấn đề về thị giác
  • Nôn

Hãy theo dõi các biểu hiện để nhanh chóng phát hiện các bất thường nhé.

Cách khắc phục phù chân khi mang thai

Vì đa phần nguyên nhân đến từ thay đổi bên trong cơ thể, nên phòng tránh là khá khó khăn, bạn chỉ có thể hạn chế những tác động mà hiện tượng phù chân khi mang thai gây ra.

Bà bầu có thể tham khảo những lưu ý trong sinh hoạt hàng ngày dưới đây để cải thiện vấn đề:

  • Không nên đứng, ngồi hoặc giữ nguyên một tư thế quá lâu.
  • Không đứng, ngồi các tư thế có thể gây cản trở quá trình lưu thông máu, ví dụ như ngồi vắt chéo chân.
  • Thường xuyên massage chân, thực hiện các bài tập thể dục nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, đạp xe…
  • Chọn trang phục thoải mái, hạn chế mang đồ bó, tất bám sát chân hay giày cao gót.
  • Nằm nghiêng bên trái khi ngủ để tránh chèn ép tĩnh mạch, nếu mỏi thì bạn có thể nằm nghiêng bên phải một lúc.
  • Đứng hoặc đi bộ trong nước, áp lực nước sẽ giúp làm giảm hiện tượng sưng phù. Có thể ngâm chân trong nước ấm tầm 10 phút trước khi đi ngủ để giúp tuần hoàn máu.
  • Uống đủ nước, ăn đủ chất, hạn chế ăn mặn.
  • Hạn chế các thức ăn nhiều dầu mỡ, chất béo bởi đây cũng là một trong những nguyên nhân gây phù nề.
  • Tránh xa đồ uống có cồn, chất kích thích.
  • Nếu thời tiết quá oi bức, hãy làm mát cơ thể ngay.
Massage chân giúp máu lưu thông, hạn chế phù chân
Massage chân giúp máu lưu thông, hạn chế phù chân

Bà bầu bị phù chân mấy lần thì sinh?

Theo các chuyên gia thì số lần phù chân và thời điểm sinh thực sự không liên quan gì tới nhau.

Tuy nhiên theo một số kinh nghiệm dân gian thì biểu hiện phù nề nhiều là dấu hiệu cho việc chuyển dạ sắp đến, đặc biệt là vào tháng cuối cùng.

Cụ thể, nếu trong khoảng tuần 36 – 40 của thai kỳ mà bà bầu bị phù nề 3 lần thì có thể quá trình chuyển dạ sẽ diễn ra trong 1 – 2 tuần sau đó.

Dù sao thì đây vẫn chỉ là kinh nghiệm dân gian và chưa có chứng cứ khoa học nào chứng minh điều đó.

Phù chân khi mang thai là hiện tượng không quá nguy hiểm nên mẹ bầu có thể yên tâm phần nào. Tuy hiên, đừng bỏ qua các biểu hiện lạ để nhanh chóng phát hiện những bất thường trong suốt thai kỳ nhé.

Chúc mẹ và bé luôn khỏe mạnh.